1956 yılında Van’da dünyaya geldi. İlköğrenim, Ortaokul ve Liseyi Van’da tamamladı. Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Bölümünde Okudu. Zirai Donatım Kurumu Genel Müdürlüğünde farklı birimlerde yönetici olarak çalıştı. TİKA’da (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı), Araştırmacı, İdari İşler ve Kütüphane Müdürü olarak görev yaptı.

Yurt dışında; Moğolistan, Afganistan, Sudan, Kosova, Arnavutluk, Makedonya, Somali, Kazakistan, Etiyopya, Senegal ve Bangladeş’te çeşitli görevlerde bulundu. “Türkçü-Turancı Süreli Yayınlar-Maziden Atiye” adlı eseri bulunmaktadır.

Türk dünyası ve Türklük üzerine yurt içinde ve yurt dışında yayımlanan çok sayıda makale, bildiri vs. çalışması bulunmaktadır.

ESERLERİ:

1.TÜRKÇÜ-TURANCI SÜRELİ YAYINLAR - Maziden Âtiye
TURAN CAN
Post Yayınevi
Stok Kodu:9786256297845
Boyut:19,0 x 27,0
Sayfa Sayısı:367
Basım Yeri:İstanbul
Baskı:1
Basım Tarihi:30-09-2025
Kapak Türü:Karton Kapak
Kağıt Türü:Kitap Kâğıdı
Dili: Türkçe
Kategori:Araştırma -İnceleme

Osmanlı’nın son dönemlerinden Cumhuriyet’e uzanan süreçte Türkçü–Turancı fikir hareketinin taşıyıcı kolonlarından biri süreli yayınlar olmuştur. Türkçü–Turancı süreli yayınlar, hareketin edebî ve fikrî gelişiminin izlerini taşımanın yanı sıra dönemin siyasi ve toplumsal dönüşümlerine de ayna tutan belgelerdir. Dolayısıyla bu mirasın derlenip bir bütün hâlinde sunulması, Türk kültür ve fikir hayatı için önemli bir hizmettir.

Kitapta söz konusu süreli yayınlar iki ana bölümde incelenmektedir. Kısa ömürlü girişimlerden uzun soluklu yayınlara değin geniş bir yelpazeyi kapsayan bu çalışma, iki asırlık birikimi tek çatı altında ortaya koymaktadır. Türkiye’de süreli yayıncılığın gelişiminden Türkçülüğün kısa tarihine, ilk Türkçü kuruluşlardan dilin sadeleşmesi sürecine ve buna yön veren tarihî şahsiyetlere kadar pek çok başlık da eserin bütünlüğünü destekleyen unsurlar arasında yer almaktadır.

Türk dünyası ve Türklük üzerine gerek yurt içinde gerekse yurt dışında çeşitli görevler üstlenen ve çok sayıda çalışmaya imza atan Turan Can’ın eseri, başta araştırmacılar ve akademisyenler olmak üzere konuya ilgi duyan tüm okurlar için güvenilir bir başvuru kaynağıdır.

2.TÜRKÇÜLERDEN TÜRKÇÜLERE MEKTUPLAR -BİR DEMET MEKTUP-
TURAN CAN
Post Yayınevi
Stok Kodu:9786258708424
Boyut:16,0X23,5
Sayfa Sayısı:157
Basım Yeri:İSTANBUL
Baskı:1
Basım Tarihi:28-06-2026
Kapak Türü:Karton Kapak
Kağıt Türü:Kitap Kâğıdı
Dili:Türkçe
Kategori: Araştırma -İnceleme

Türkçülerden Türkçülere Mektuplar - Bir Demet Mektup, Türk fikir ve kültür hayatında derin izler bırakan isimlerin iç dünyasına ışık tutuyor. Zeki Velidi Togan, Hüseyin Nihal Atsız, Nejdet Sançar, Fethi Tevetoğlu, Hikmet Tanyu ve ömürlerini Türkçülük davasına adamış onlarca münevverin satırlarında, bir devrin fikir mücadeleleri, dostluklar, ümitler ve Türk milletine duyulan sarsılmaz bağlılık tüm açıklığıyla gözler önüne seriliyor.

Türk dünyası ve Türklük üzerine önemli görevler üstlenen Turan Can’ın uzun yıllar özenle koruduğu arşivinden süzülüp gelen ve birçoğu ilk kez gün yüzüne çıkan nadide belgeler, yakın tarihimizin gölgede kalmış sayfalarını aydınlatıyor. Yayımlanan belgeler, dönemin ruhunu ve yaşanmışlıklarını kavramak isteyen okurlar için tarihî birer vesika niteliği taşıyor. Eserde mektup, kart ve diğer belgelerin yanı sıra adı geçen şahsiyetlerin biyografileri de sunuluyor. Bu yönüyle eser, büyük zorluklar karşısında dahi ideallerinden bir an olsun sapmayan şahsiyetlerin fikir dünyalarını ve sergiledikleri mücadeleyi anlama imkânı sunuyor.

Bir Demet Mektup, okurlarını, “Bir ülkü için fikirsiz heyecan ne kadar eksikse, heyecansız fikir de aynı derecede eksiktir” şiarıyla yola çıkan dava adamlarını bizzat kendi kalemlerinden dökülen satırlarla yakından tanımaya davet ediyor.


iletişim:

tturancan@hotmail.com

xxx

HAKKINDA YAZILANLAR

Türkçü süreli yayınlar

Türkçülüğün tarihi demek Türkçü dergilerin tarihi demektir.

Bu yazıyla size tanıtmak istediğim eserin tam adı Türkçü – Turancı Süreli Yayınlar – Maziden Âtiye’dir. Turan Can kırk yıldır biriktirdiği dergilerle önce bir sergi açmayı düşünmüş, sonra başka kaynaklara da başvurarak bu önemli eseri Post Yayınevi’nde yayımlamıştır.

Eserde önce bir giriş var. Burada Türkçülüğün tarihi kısaca anlatılmış. Eserin ana gövdesi ise girişten sonraki iki bölümdür. Birinci bölümde “Türkiye’de Yayımlanan Türkçü-Turancı Süreli Yayınlar”, ikinci bölümde “Dış Türklerin Yayımladığı Türkçü-Turancı Süreli Yayınlar” ele alınmıştır. Alfabetik sırayla yüzlerce dergi. Her dergi hakkında temel bilgiler: Yayıncı, yazarlar, yayın yerleri ve tarihleri. Bazılarından kısa alıntılar. Türk Yurdu’nun çeşitli dönemleri sayfalarca anlatılmış.

Türkçülüğün tarihi demek Türkçü dergilerin tarihi demektir. İkinci Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemleri Türkçülüğünün tarihini yazmak için bu dönemlerde çıkan dergileri incelemek şarttır.

Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nce ayda bir çıkarılan Türk Kültürü dergisinin 1988-1990 yıllarındaki sayılarında Fethi Tevetoğlu’nun dizisini nasıl da heyecanla beklerdim. Yazı dizisinin adı “Türkçü Dergiler” idi. Turan Can’dan öğrendiğimize göre Tevetoğlu tam 62 Türkçü derginin adını vermişti.

Sonra Necmettin Sefercioğlu’nun 2008’de yayımlanan Türkçü Dergiler kitapçığı. 1980’lerin ikinci yarısında Sefercioğlu ile Türkçü dergileri ne çok konuşmuştum. Özellikle 1950’lerin Türkçü milliyetçi dergilerinin tam koleksiyonuna sahipti. Bir defasında sınırlı sayıda çıkan o küçük boylu Mefkûre dergisinin koleksiyonunu getirip bana göstermişti.

Beni bu konuda yıllarca besleyen kitap ise İlhan Darendelioğlu’nun Türkiye’de Milliyetçilik Hareketleri adlı eseridir. Kitapta milliyetçi kuruluşlar ve hareketler anlatıldığı gibi başlıca dergiler de anlatılıyordu.

Millî Kütüphane’ye gidip Hasan Ferit Cansever’in 1942 yılında çıkardığı Türk Yurdu’nu ve Orhan Seyfi Orhon’un 1940’larda çıkardığı Çınaraltı dergisini nasıl da heyecanla karıştırır, birçok yazısını yutar gibi okurdum. Daha sonra Töre dergisinde Cansever’in Türk Yurdu’nu tanıtmıştım. Atsız kitabımı hazırlarken de asistanım Nuray Tamir’le Millî Kütüphane’ye gitmiş ve Tahsin Demiray’ın Ateş / Çocuklar İçin dergisini incelemiştik. Bozkurtların Ölümü romanının üçte biri daha 1937 yılında bu dergide tefrika edilmişti.

1962’de İsmet Tümtürk’ün çıkardığı haftalık Millî Yol dergisi tabii ki bende de tam takım olarak var. 1964’te yayımlanmaya başlanan Atsız’ın Ötüken’ine maalesef sahip değilim. Çünkü ev arkadaşım Selçuk Uysal, biriktirdiğim dergilerin tamamını alıp Sosyoloji Bölümü’nde dağıtmış.

Sahaflardan edindiğim 1959 yılının Türk Yurdu dergileri, 1940’larda İsmail Hami Danişmend’in çıkardığı Türklük dergilerinin birkaç sayısı, Peyami Safa’nın Türk Düşüncesi’nden birkaç sayı… Bunları tozlu raflarından indirip ara sıra varaklıyorum.

Niyetim benim dergi maceramı anlatmak değil. Turan Can’ın büyük boy eserinin ne kadar önemli bir kılavuz kitap olduğunu belirtmek. Can eserin sonuna koleksiyonundaki Türkçü – Turancı dergilerden bazılarının kapak resimlerini de koymuş. Siyah beyaz kapaklar beni doyurmadı. Renkli bir albüm çok güzel olur. Tabii bir de Turan Can’ın hayali olan sergi.

Kıbrıs’tan benim köylüm Nevzat Karagil’in ruhu “Yeşilada” diyerek çevremde dolanıyor sanki. Ancak iki kez görebildiğim bu avukat büyüğüm 1948-1951 yılları arasında çıkardığı Yeşilada dergisiyle Kıbrıs davasını Türk kamuoyuna mal eden isimlerden biridir. Şimdi Turan Can’ın eserine baktım da bu dergide Atsız da yazmış, Falih Rıfkı da. Karagil, bir araya gelmesi pek de mümkün olmayan isimleri dergisinde toplamış. Sonra da dergiyi koltuğunun altına aldığı gibi vapurlara, trenlere koşup birer birer satmış.

Bütün Türkçü ruhlara selam olsun!