Biyografi Ara!
Binlerce biyografi keşfedilmeyi bekliyor
Şefika Ortaylı
İlber Ortaylı’nın annesi
Sayfayı paylaş
İlgili Kategoriler
Şefika Ortaylı
akademisyen, çevirmen
İlber Ortaylı’nın annesi
1918 yılında doğdu. Kırım’ın önde gelen asilzade ailelerinden Karaşay ve Çarlar'ın prenslik verdiği ve Kırım mirzalarından olan Şirinski ailesinden gelen Şefika Ortaylı, Stalingrad'da Rus Dili ve Edebiyatı okudu. Zorlu hayatının aksine oldukça başarılı bir eğitim süreci geçiren Şefika Ortaylı, Kırım doğumlu, Türkçeye Kırım tarihi ve Tatarlar üzerine eserler ve makaleler çevirmiş uçak mühendisi Kemal Ortaylı ile hayatlarını birleştirdi.
Şefika Ortaylı ve Kemal Ortaylı çifti yaklaşık 1949 yıllarında çocukları İlber Ortaylı ile Türkiye’ye göç etti. Şefika Ortaylı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünde yıllarca hocalık yaptı. Hayatı Kırım’dan Petersburg’a, oradan Viyana’ya, İstanbul’a ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde Rusça eğitmenliğine kadar uzanan Şefika Ortaylı, akademisyen kişiliğiyle Türkiye’de öne çıkan isimler arasında yer aldı.
İlber Ortaylı’nın annesi Şefika Ortaylı, Kafkasyalı Karaçay asıllı Kırım’ın önde gelen asilzade ailelerinden Şirinski ailesine mensuptur. İlber Ortaylı’nın annesi Rus değil, Kırım Tatarı kökenlidir. Ancak Stalingrad'da eğitim alan Şefika Ortaylı, Rus Dili ve Edebiyatı okumuş bir uzmandır.
Uzun yıllar boyunca Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Rus Dili ve Edebiyatı hocalığı yapan Şefika Ortaylı, bilim dünyasına hizmet etmiştir. Bununla birlikte 20. yüzyılın en sert kırılmalarını yaşamış bir kuşaktan gelen Şefika Ortaylı, çocukluğunu ve gençliğini, adeta savaşların ve ideolojik baskıların gölgesinde geçirmiştir.
Türkiye’de yüzlerce öğrenci yetiştirdi.
2020 yılında 102 yaşında hayatını kaybetti.
HAKKINDA YAZILANLAR
VALİDEM ŞEFİKA ORTAYLI...
Şefika Karaşay Ortaylı (10.09.1917-10.07.2020)
akademisyen, çevirmen
İlber Ortaylı’nın annesi
1918 yılında doğdu. Kırım’ın önde gelen asilzade ailelerinden Karaşay ve Çarlar'ın prenslik verdiği ve Kırım mirzalarından olan Şirinski ailesinden gelen Şefika Ortaylı, Stalingrad'da Rus Dili ve Edebiyatı okudu. Zorlu hayatının aksine oldukça başarılı bir eğitim süreci geçiren Şefika Ortaylı, Kırım doğumlu, Türkçeye Kırım tarihi ve Tatarlar üzerine eserler ve makaleler çevirmiş uçak mühendisi Kemal Ortaylı ile hayatlarını birleştirdi.
Şefika Ortaylı ve Kemal Ortaylı çifti yaklaşık 1949 yıllarında çocukları İlber Ortaylı ile Türkiye’ye göç etti. Şefika Ortaylı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünde yıllarca hocalık yaptı. Hayatı Kırım’dan Petersburg’a, oradan Viyana’ya, İstanbul’a ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde Rusça eğitmenliğine kadar uzanan Şefika Ortaylı, akademisyen kişiliğiyle Türkiye’de öne çıkan isimler arasında yer aldı.
İlber Ortaylı’nın annesi Şefika Ortaylı, Kafkasyalı Karaçay asıllı Kırım’ın önde gelen asilzade ailelerinden Şirinski ailesine mensuptur. İlber Ortaylı’nın annesi Rus değil, Kırım Tatarı kökenlidir. Ancak Stalingrad'da eğitim alan Şefika Ortaylı, Rus Dili ve Edebiyatı okumuş bir uzmandır.
Uzun yıllar boyunca Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Rus Dili ve Edebiyatı hocalığı yapan Şefika Ortaylı, bilim dünyasına hizmet etmiştir. Bununla birlikte 20. yüzyılın en sert kırılmalarını yaşamış bir kuşaktan gelen Şefika Ortaylı, çocukluğunu ve gençliğini, adeta savaşların ve ideolojik baskıların gölgesinde geçirmiştir.
Türkiye’de yüzlerce öğrenci yetiştirdi.
2020 yılında 102 yaşında hayatını kaybetti.
HAKKINDA YAZILANLAR
VALİDEM ŞEFİKA ORTAYLI...
Şefika Karaşay Ortaylı (10.09.1917-10.07.2020)
(İlber Ortaylı'dan)
Validem, Şefika Ortaylı, ihtilal yılında doğdu. Uzun, hadiseli bir ömür geçirdi. İkinci Cihan Harbi’ni yaşadı. Memleketine, diline, teşhir etmemekle birlikte dini kurallara çok bağlı olarak yaşadı. Çok tuhaf mutlu zamanı Avrupa’da hemen harbin sonrasıdır.
Memlekete çok çabuk intibak etti; Türk edebiyatını ve tarihini iyi okumaya dikkat ederdi. Gramer bilgisi çok derindi; bizim üzerimizde etkili oldu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde hocalık yaptı. Ondan öğrendiğim bir şey var: “Önünüze gelen öğrenci ana babanın seçemediği evlat gibidir. Suret-i katiyede sadece dinlerine, milliyetlerine göre değil, siyasi düşüncelerine göre de ayrım yapamazsınız.”
Solcu değildi ama solcu talebelerini de çok severdi, onlar da onu severdi. Hayatında en takdir ettiği öğrencilerinden biri Ataol Behramoğlu’ydu. Ataol’un da onu sevdiğini biliyorum. Öğretmenler gününde yazılar yazardı. Ondan öğrendiğim bu sistemi, öğretim hayatım boyunca hep uyguladım.
Yer yer bize karşı çok sert yer yer de çok yumuşak ama prensip olarak ayakta durmamıza dikkat eden bir eğitimi vardı. Hiç şımartmazdı. Beni şımartması ancak çok ihtiyarladığı benim de artık olgunluk çağına dayandığım sıradaydı.
Kendisini bir gün derse de çağırdım. Bu dersler ikiye üçe de çıktı. Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeyken Rus Edebiyatı Tarihi anlattı. Salon doldu. Hatta rahmetli Muhibbe Darga bile oradaydı. Bu konferansların sonunda Mete Tunçay kendine has tatlı muzipliklerden birini yaptı. “Şefika Hanım Ankara Üniversitesi’nde üye değil mi?” “Evet.” “O zaman bir dilekçe yazalım; İlber’i atsınlar annesi gelip ders versin,” dedi.
Sohbeti yerindeydi, şiir kültürü çok zengindi; Puşkin’den bir eseri okur anında tercümesini yapardı. Hiç şüphesiz ki onu öyle hatırlamak istiyoruz. Her şeyi bir arada yapabilen ve çocukları yetiştirebilen biriydi. O kuşakta böyleleri vardı, annem tek değildi. Bugünün annelerine de aynı sabır ve dayanıklılığı tavsiye ediyoruz, lazımdır.
xxx
ESER-AYRINTI
Annem Şefika
Kırım'dan Stalingrad'a, Avusturya'dan Ankara'ya
Nuriye Ortaylı
KRONİK KİTAP
1917’de doğan; hayatı Kırım’dan Stalingrad’a, Nazi kamplarından Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Rus Dili hocalığına uzanan, yoksulluk, baskı ve vatansızlıkla sınanan bir hayat. Atlattığı onca badireye rağmen insani değerleri, merhameti ve umudu kaybetmemiş bir kişilik Şefika Karaşay Ortaylı.
Şefika Ortaylı, 20. yüzyılın en sert kırılmalarını yaşamış bir kuşaktan. Çocukluğunu ve gençliğini savaşların ve ideolojik baskıların gölgesinde geçirdi; Türkiye’de ise yüzlerce öğrenci yetiştirdi. Bu sayfalarda şekillenen yalnızca bir öğretmen ya da akademisyen değil; anlatmayı seven, dinlemeyi bilen, insanları kökenlerine, inançlarına ya da siyasi tercihlerine göre ayırmayı reddeden güçlü bir vicdanın portresi.
Nuriye Ortaylı, annesinin yıllar boyunca günlük sohbetler sırasında aktardığı anıları bir araya getirirken kişisel bir hafıza kaydı tutuyor. Büyük tarih anlatılarının dışında kalan, çoğu zaman görünmeyen insan hikâyelerini görünür kılıyor. Sürgünlerin, savaşların ve sessiz direnişlerin içinden geçen bu anlatı, insanın her koşulda nasıl insan kalabildiğini hatırlatıyor.
Annem Şefika, “enteresan zamanlarda” yaşamış bir kadının hayatından süzülen tanıklıklarla, bugünün dünyasına doğrudan seslenen bir hafıza kitabı.
Yayın Tarihi: 12.02.2026
ISBN: 9786255835604
Dil: TÜRKÇE
Sayfa Sayısı: 416
Cilt Tipi: Karton Kapak
Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
Boyut: 13.5 x 21 cm
xxx
ESER-AYRINTI
Annem Şefika
Kırım'dan Stalingrad'a, Avusturya'dan Ankara'ya
Nuriye Ortaylı
KRONİK KİTAP
1917’de doğan; hayatı Kırım’dan Stalingrad’a, Nazi kamplarından Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Rus Dili hocalığına uzanan, yoksulluk, baskı ve vatansızlıkla sınanan bir hayat. Atlattığı onca badireye rağmen insani değerleri, merhameti ve umudu kaybetmemiş bir kişilik Şefika Karaşay Ortaylı.
Şefika Ortaylı, 20. yüzyılın en sert kırılmalarını yaşamış bir kuşaktan. Çocukluğunu ve gençliğini savaşların ve ideolojik baskıların gölgesinde geçirdi; Türkiye’de ise yüzlerce öğrenci yetiştirdi. Bu sayfalarda şekillenen yalnızca bir öğretmen ya da akademisyen değil; anlatmayı seven, dinlemeyi bilen, insanları kökenlerine, inançlarına ya da siyasi tercihlerine göre ayırmayı reddeden güçlü bir vicdanın portresi.
Nuriye Ortaylı, annesinin yıllar boyunca günlük sohbetler sırasında aktardığı anıları bir araya getirirken kişisel bir hafıza kaydı tutuyor. Büyük tarih anlatılarının dışında kalan, çoğu zaman görünmeyen insan hikâyelerini görünür kılıyor. Sürgünlerin, savaşların ve sessiz direnişlerin içinden geçen bu anlatı, insanın her koşulda nasıl insan kalabildiğini hatırlatıyor.
Annem Şefika, “enteresan zamanlarda” yaşamış bir kadının hayatından süzülen tanıklıklarla, bugünün dünyasına doğrudan seslenen bir hafıza kitabı.
Yayın Tarihi: 12.02.2026
ISBN: 9786255835604
Dil: TÜRKÇE
Sayfa Sayısı: 416
Cilt Tipi: Karton Kapak
Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
Boyut: 13.5 x 21 cm