Cemil Sait Dikel  (1872-1948)
çevirmen, yazar

Kur'an'ı Fransızca'dan Türkçeye Çeviren CEMİL SAİD BEY (DİKEL) (1872-1948) (Kur'an'nın Türkçeye Arapça'dan çevirme yerine, Fransızcadan Türkçe'ye çevrilmesi)

Cemil Said Bey, Osmanlı Devleti’nin son dönem askerî diplomatlarından olup, Cumhuriyet döneminin ilk Kur'an mütercimi.
Cemil Said, 1891’de Harbiye Nezareti’nde ilk görevine atanmıştır. Aralıksız bir şekilde 1919 tarihine kadar askerî görevinin yanı sıra farklı alanlarda çok sayıda eser kaleme almıştır.

Cemil Said, birçok yazısında Kuran'ın tercüme edilmesi gereğini vurguladı. Bu konuda tefsir değil Kuran'ın Türkçe tercüme edilmesiydi. 1924 yılında başladığı Kuran tercümesi (1924, 1925, 1927) yapıldı.

Cemil Said'in dini yetersizliğinden dolayı, Kuran'ı Arapçadan değilde Albert de Bibenstein-Kazimirsky'nin Fransızca tercümesinden yaptı. O yüzden anlamlardan uzak romana benzer yapı oluşdu ve tepki çekti.

Atatürk, Cemil Said'in kendisine hediye ettiği "Kur'an-ı Kerim Tercümesi' adlı kitabını sürekli okuyordu. Birçok ayetin altını çizerek kendi el yazısıyla notlar eklediğinde Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından ilk resmi Kuran tercümeleri olarak yayımlandı.
Cemil Said Bey’in isteği batılılaşmak bir diğer ifadeyle medenileşmekti. Batıyı medeniyetin temsilcisi olarak değerlendirip, medenileşmeyi bir zorunluluk olarak değerlendirmişti.

Cemil Said Bey, Osmanlı Devleti’nin kurtuluşunu medenileşmekte görüp, Fikir olarak Cehalet, yabancı düşmanlığı ve taassup ile mücadele edilmesini savundu.

Cemil Said Bey, bireyleri manevi yönden terbiye edecek sanat, edebiyat ve musiki eğitiminin verilmesi, kadınların toplumsal hayata katılması ile medenileşme için gerekli altyapının hazır hale getirilmiş olacağını ileri sürmüştür.

Cemil Said Bey, St. Petersburg, Tahran ve Paris'te uzun yıllar görevini sürdürmüştür.

ESERLERİ:
-Teceddüd-i Hakiki Nasıl Olur?(1911)
-Ruh-i İslam ve Ahlaki Kur'andan Birinci Cüz (1916),
-Kur'an-ı Kerim Tercümesi (1924),
-Elli Yıl (Hakkı Tarık Us, 1943)
-Medenileşmek, Batılılaşma

Derleyen: Sefer EREN