İslam Gemici ( 30.12.1963)
İslam Gemici yazdı: Dokunulmaz meslekler ülkesi: Türkiye



Çocukluğumda TRT'de yayımlanan dizi filmleri saymazsak, dizi film seyretmek gibi bir alışkanlığım yok. Hele de son 10-15 yılda yerli televizyon kanallarında "dizi film" başlığı altında verilen "ucubelere" tahammülüm hiç yok.

Çünkü, dünyadaki televizyon kanalları için üretilen dizi filmlerin her bölümü 30 ilâ 60 dakika arasında olur.

Çünkü, dizi filmler sinema için yapılan filmlerde verilmesi güç olan hikâyeleri hakkını vererek işlemek için yapılırlar.

Çünkü, sinema filmi yapmak masraflı ve zor olduğu için, daha kısa zamanda ancak aynı tadı vermek için dizi film yapılır.

Çünkü, seyirciyi günlük veya haftalık periyotlarla ekrana bağlamak için dizi film yapılır.

Fakat Türkiye'de böyle mi ya? İnsanı çıldırtacak derecede uzun ve amaçsız yazılmış senaryolar üzerinden bol reklam kuşağı almak hedefleniyor. Konu kıtlığı varmış gibi "aşk" kelimesine hakaret niteliğinde berbat öyküler seyircinin önüne konuluyor. Gerçi senarist ve yapımcıların haksız olmadığı bir husus var ki: İzleyici -özellikle de kadınlar- bunu istiyor. Aynı karakterler, benzer mekânlar, verem edecek saçmalıklar... Seyirci kalitesinin pek düşük olduğu ABD'de bile bu kadar konu kısırlığı yaşanmazken, ülkemizde niye böyle oluyor, ben çözemedim. Ancak şunu biliyorum ki, gün gelecek bu devran sona erecek. İspanya, Kore, Danimarka, Hindistan gibi ülke sinemalarının başardığı işi biz de başaracağız fakat bu kuşak filmcilerle değil...

Dokunulmaz Meslekler ve İnsanlar

Yaşı 40'ın üstündeki nesil için, çocukluğumuzda seyrettiğimiz Vadideki Hayat, Kadın Polis, Bonanza, Ivanhoe, Uzay Yolu, Baretta gibi diziler hatıralarımızdan hiç silinmeyecekler. Yabancı dizilerin hepsine başarılı diyemeyiz ama aralarında bazıları var ki, bütün dünyada ilgiyle takip ediliyor, bir sonraki bölümü beklemek ızdırap halini alıyor. Yakın geçmişte bunun en güzel örnekleri olarak Lost, Prison Break, Fringe, Breaking Bad, X Files, Sopranos ve daha pek çok dizi film ismi sayabilirim. Son senelerde yapılan dizilerde, eskilerin kalitesi yakalanamasa bile, yine çok beğenilen diziler var. Vikingler, Walking Dead, Game of Thrones, The 100, Chicago Fire, Black Mirror vs.

Bu dizi filmlerden çoğu benim ilgi alanıma girmese de, neler olduğunu bilmek adına takip ediyorum. İsmini yazdığım veya yazmadığım bu dizilerin konularının çok çeşitli olduğunu görüyoruz. Fantastik, komedi, gizem, dram, polisiye, adliye, suç, politik, uzay, dünya, bilim kurgu, sanat, biyografi, tıp, aksiyon, din vb.

Peki, Türkiye'deki dizilerin konularına bakınca ne görüyoruz? Aşk kılıfı altında aile içi aldatma ve komedi. Başka adı "polisiye" olup da kendisi "absürt komedi" olan birkaç tane dizi film. Başka? Yok. Bunun sebebi nedir? Cevap: Toplumsal tabularımız.

Sadece dizilerde değil, sinema için çekilen filmlerimizde de aynı "kâbus" geçerli. Memleketimiz senaristleri, yapımcıları, yönetmenleri ve oyuncularının o kadar fazla tabuları var ki, bunlar yüzünden ne fantastik, ne polisiye, ne siyasi, ne biyografik, ne bilimkurgu, ne gizem, ne suç, ne adlî, ne bilim, ne de toplumsal film veya dizi yapılamıyor. Geriye ne kalıyor? Yalnızca aşk maskesi altında fuhuş ve komedi kılıfı altında da saçmalık filmleri yapmak.

Bu tabular neler demeyin, çünkü bu ülkede bütün polisler, bürokratlar, politikacılar, din adamları, bilim adamları, doktorlar, hemşireler, askerler ve sanat erbabının tamamı süt ile yıkanmışlardır. Herhangi bir meslekle ilgili bir dizi veya film yapılacağı zaman senarist ve yapımcı, bu insanları ya çok iyi gösterecektir veya o konuya el atmayacaktır. Hele bir dizi veya filmde bir doktoru, polisi, siyasetçiyi, imamı (bunun tam tersi de oluyor: İmam veya müezzinler kötünün de kötüsü olarak gösteriliyor), subayı, yargıcı, savcıyı ya da hemşireyi kanunsuz işlere bulaşmış gösterin bakalım. O meslek grubunun dernekleri memleketi başınıza yıkarlar, hakkınızda dâvâ açarlar, yayını yapan TV kanalının önüne siyah çelenk koyarlar, sizi "persona non grata - istenmeyen adam" ilân ederler.

İşte bu nedenler yüzünden, Türkiye'de biz, maalesef, uyduruk aile içi ensest ve aldatmanın zirve yaptığı dizi veya filmleri seyretmeye mahkûmuz. Senarist ve yapımcıların savunması da hazır: "Siz, gündüz kuşağındaki TV yayınlarını izlemiyor musunuz? O masum Anadolu insanı dediğiniz kişilerin birbirlerine neler yaptıklarını görmüyor musunuz da, biz aynı mevzuları filmlerimizde konu edindiğimizde bize saldırıyorsunuz?"

Karşılıklı etkileşmeyle başlayıp, suya atılan taşın etrafında büyüyen halkalar misâli, yıllar geçtikçe artan “toplumun bozulması” hadisesinde suçu üstüne alan yok. Maddî menfaatler için halkın duyguları sömürülürken, vatandaşlarımızın önceleri keyifle seyrettikleri dizi ve filmler şimdi günlük vakalar haline geldi. Televizyonlarda, gazetelerde, haber sitelerinde, radyolarda haber bültenlerinin büyük bölümü “3. Sayfa haberi” diye tarif edilen suçlara ayrılıyor: Çocuklar kaçırılıp öldürülüyor, komşunun karısına tecavüz ediliyor, adam karısını aldatıyor, buna mukabil kadın da kocasını boynuzluyor. Oluyor da oluyor…

Ve bu durumu düzeltmek için gayret göstermesi lazım gelen mercilerde oturanlar da yüksek tutarlı maaşlarını alarak, vicdan azabından zerre nasiplenmeyerek, olanları seyrediyorlar. Sanki bir gün kendi ailelerinden veya akrabalarından birinin başına bu çeşit bir olay gelmeyecekmiş gibi...

www.alemihaber 1 Temmuz 20181




yönetmen, yazar



30 Aralık 1963 tarihinde Gaziantep’te doğdu.
Aslen, Osmanlı Beyliği’nin kuruluşunda Kayı Boyu’nun yanında yer alan Karakeçili Aşireti’ndendir.

Gazi Mustafa Kemal ve Cumhuriyet İlkokullarında, Merkez Ortaokulu’nda ve M.R. Uzel Endüstri Meslek Lisesi’nde okuduktan sonra, üniversite sınavında 1982-1983 öğretim döneminde Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi’nin Elektrik bölümünde okumağa hak kazandı. Üniversitede geçen dört yıl, mezun olup diploma almasına yetmemesine rağmen, hayat okulundaki tecrübelerine bir kat daha tecrübe kattı.

İlkokuldan itibaren hem okuyup hem çalışan bir insan olarak, kitap okumayı ve resim yapmayı çok severdi.
Hatırladığı ilk film, Ses Sineması’nda seyrettiği Alfred Hitchkok’un Kuşlar adlı klasikleşmiş eseridir.
Okula gitmeden okuma-yazmayı öğrendi. Sezgin Burak’ın Tarkan adlı çizgiromanı ilk okuduğu basılı eserdir. Daha sonra Karaoğlan, Tolga, Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin gibi geleneksel ve tarihle ilgili eserleri okurken, tarihe büyük bir ilgi duyduğunu keşfetti. Anonim halk edebiyatı eserlerini okurken, fantastik öğelerin hakim olduğu dünyanın bize ait olduğunu anladı. Bu tip konularla yoğrularak büyürken, gün gelip de film yönetmeni ve öykü yazarı olmağı hayal ederdi.

Üniversite öğrencisiyken Cağaloğlu’ndaki dergilerde part-time çalışarak yayın dünyasına ilk adımını attı.
İlk bilimkurgu öyküsü, bilim ve teknoloji dergisi İnsan ve Kâinat'ta müstear isimle yayımlandı.
1989 yılında TGRT’nin kurulması aşamasında ilk baştan itibaren radyofonik piyesler yazarak görev aldı. Bu sırada Nazif Tunç, Hüseyin Aydemir, Yusuf Özaslan, Mahmut Çetin, Rahim Er, Mehmet Niyazi Özdemir, Ümit İsmailoğlu, Durali Yılmaz ve İsmail Fatih Ceylan gibi sanatçılarla tanıştı. Bu kişiler, daha sonraki yazı ve drama çalışmalarında kendisini çok etkilediler.
İlk olarak tarihî bir roman olan Şehitlerin Efendisi Hazreti Hamza, Tuğra Yayınları tarafından piyasaya çıkarıldı.
1993-1994 yıllarında drama çalışmalarında senarist, yapımcı ve yönetmen olarak bulundu.

Apartmanda Bayram, Suikast, Gayret, Yanlış Numara ve Ateşin Teslim Olduğu Gün filmlerini yaptı.
Apartmanda Bayram: Senarist, Yönetmen
Suikast: Senarist, Yapımcı
Gayret: Yapımcı
Yanlış Numara: Yönetmen
Ateşin Teslim Olduğu Gün: Senarist, Yapımcı
1994-1995 yıllarında TGRT FM’de yüzlerce radyo oyunu, skeç yazdı.

Daha sonraki dönemde çeşitli televizyon programlarında yönetmen olarak çalıştı.
Biyografi Analiz Dergisi’nde edebiyat yazıları yayımlandı. Reklam ve tanıtım metinleri yazdı.
2000 yılından beri televizyon habercisi olarak çalışmakta.




HABER

İslam Gemici evlendi
sondevir 14 Temmuz 2012

Küresel İletişim Merkezi (KİM) şirketine bağlı Dünya Bülteni ve Son Devir internet sitelerinin hafta sonu eklerini hazırlayan ve yurt haberleri editörlüğü yapan İslam Gemici ikinci Bahar'ına 14 Temmuz 2012 Cumartesi günü Üsküdar'da, Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı'nın Merkezi'nde ilk adımı attı..

Uzun yıllar Türkiye gazetesi ve TGRT'de çalıştıktan sonra Küresel İletişim Merkezi'ne bağlı internet sitelerinde mesleki hayatına devam eden İslam Gemici, Üsküdar'da düzenlenen sade bir törenle dünya evine girdi.

Gemici, Üsküdar'da, Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı Salonu'nda düzenlenen düğün töreninde Kur'an-ı Kerim hafız hocası Berna Önçırak Hanımefendi ile hayatını birleştirdi.

Törene Küresel iletişim AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Erken, Dünya Bülteni Genel Yayın Yönetmeni Akif Emre, Yazı İşleri Müdürü Ahmet Sezer, Sondevir.com Genel yayın Yönetmeni Yaşar Süngü, Son Devir Yazı İşleri Müdürü Üzeyir Başpınar, CafCaf Mizah Dergisi Yönetmeni Kerem Abadi, Grubun Teknik Müdürü Engin Demir Son devir yazarlarından Mahmut Çetin ve çalışanlarının yanı sıra medya camiasından birçok isim katıldı.

Küresel İletişim ailesi olarak yeni evli çifte ömür boyu mutluluklar diliyoruz.




YORUM



İslam Gemici yazdı:


Neden polisiye roman okur ve filmini seyrederiz?








HABER

İslam Gemici yazdı: Gizemli Bir Dünya: Sinema

Beylik laftır, “Türkler tarih yapmayı bilir, tarih yazmayı bilmezler.” Sinemadaki durum da bundan farklı değil. Yeşilçam kriz dönemlerinde bile film üretebilen dünyanın sayılı sinemasından biri. Ama sinemayı yazmak, Türkiye’de cazip bir yazı alanı değil. Sinema yazıları, öncelikle eleştiri türü içinde yer alan bir yazı türü.

‘Gizemli Bir Dünya: Sinema’nın odak noktası ABD ve Holivud Sineması dışındaki ülkelerin sinemalarından haberler sunmasıdır. Bu dünyanın değişik renkleri, popüler kültür cenderesinin aldatmalarına kanmadan ısrarla ele alınmıştır.

‘Gizemli Bir Dünya: Sinema’nın ikinci odak noktası ise Holivud Sineması’na eleştirel yaklaşımdır. ‘Sinema’nın sadece sinema olmadığının’ altı çizilir bu yazılarda...

Bu iki noktadan hareketle Türk Sineması’na değiniler ve uyarılar kitabın üçüncü damarını oluşturuyor.

Gizemli Bir Dünya: Sinema
İslam Gemici
Biyografi Net Yayınları
ISBN: 978-605-62521-9-8
180 Sayfa





HABER

İslam Gemici'den iki kitap birden!
sondevir 8 Kasım 2013

Televizyoncu-yazar İslam Gemici, hikayelerini ve sinema yazılarını iki kapak arasında topladı: Gecenin Kemanı ve Gizemli bir Dünya: Sinema.

Aynı zamanda Dünya Bizim'de yayınlanan yazılarıyla tanıdığımız televizyoncu-yazar İslam Gemici, hikayelerini ve sinema yazılarını iki kapak arasında topladı: Gecenin Kemanı ve Gizemli bir Dünya: Sinema.

Gecenin Kemanı'nda Gemici, uzun yıllardır yazdığı fantezi, bilimkurgu ve şehir hikayelerini topladı.

Gizemli Bir Dünya: Sinema'da ise yazarın Holivud, dünya sineması ve Türk sinemasına dair eleştirel yazıları toplandı.

Kitabın belki de en önemli özelliği, Holivud sineması dışındaki dünya sinemalarından bize değişik kültürel renkleri sunması...

Kitaplar Biyografi.Net Yayınevi’nden çıktı.




HABER

Düzgün cümle kuran herkes sinema yapabilir
7 Ocak 2013

İstanbul Ticaret Üniversitesi Kültür ve Edebiyat Kulübü olarak, eleştirinin avuçlarına bırakmak istedik beyinlerimizi. Ve eleştirinin önemli isimlerinden olan İslam Gemici’yi okulumuza davet ettik. Esma Torun yazdı.


Olumlu ya da olumsuz olsun hayatın bazı safhalarında, bazı alanlarda eleştiri gereklidir. Eleştiri bazen bir uyarıcı, bir ödül, bir düzeltmedir. Yerine göre dost ya da düşman olabilir. Genel olarak konuşacak olursak, bu iki zıt kavramın en uyumlu harmanlandığı işlerden biridir eleştirmenliktir. Ve yalnızca eleştirmen ya da eleştirilen değildir bazı farkındalıklar edinen. Okuyucu-dinleyici-seyirci de nasiplenir eleştiriden. Biz de İstanbul Ticaret Üniversitesi Kültür ve Edebiyat Kulübü olarak, eleştirinin avuçlarına bırakmak istedik beyinlerimizi. Keşfetmek, değerlendirmek, anlamlandırmak, beyin fırtınası yapabilmek için gerekli gördük bunu. Ve eleştirinin önemli isimlerinden olan İslam Gemici’yi okulumuza davet ettik.

Düzgün cümle kuran herkes sinema yapabilir

Edebiyatçılarımız çoğu zaman, imza günleri düzenleyerek buluşurlar okurlarıyla. Fakat imza günlerinde karşılıklı kayda değer bir iletişim ortamı oluşamıyor. Bu da imza günlerini sahiden adıyla sınırlı kılar. İşte bu durumu sevmiyor İslam Gemici. O gençlerle bir araya gelip sohbet ediyor, anlatıyor, dinliyor, yorumluyor. İslam Gemici, kitabından satırlar okuyup o satırların içeriğini yorumlamayı, tartışmayı sevdiğini söyledi. Onun için anlamlı olan buymuş.

Gemici, bize biraz kendinden bahsetti. Bunu sizlere özetle aktarmak isterim. Kendisi Gaziantep’te doğmuş, büyümüş. İstanbul’a gelmeye karar verdiğinde hayali, dünyanın en büyük yönetmeni, en büyük yazarı olmakmış. Elbette zamanla olamayacağını anlamış. Sinemanın parayla olan ilişkisiyle tanışmış. Tabii senaryo hariç. Bunu da şu sözleri ile açıkladı: “Senaryo yazmak için paraya değil; bir tomar kâğıda ve kaleme ihtiyaç var yalnızca.” Bu yüzden senaryo dersleri vermeye başlamış. Ve senaryoyu öğrencilerine şöyle tanımlamış: “Senaryo; bir kâğıdı ikiye ayırıp bir tarafında görüntüleri-sahneleri, bir tarafında da diyalogları canlandırmak, oluşturmaktır.” O zaman öğrencileri: “Bu kadar basitse neden aylarca ders alıyoruz?” dediğinde ise o görüntüleri, diyalogları oluşturmak için geliştirilmiş yaratıcılığa ihtiyaç olduğunu vurgulamış.

İslam Gemici, düşüncelerini Tarkovsky’den aldığı şu sözlerle destekledi: “Düzgün cümle kuran herkes sinema yapabilir.” Fakat İslam Gemici, Türkiye’de sinemacı olmak için yönetmenin çantasını taşımak, kafasına uymak gerektiğini düşünüyor. O yüzden edebiyata soyunmuş.

Bir toplumun nasıl yönetildiğini anlamak istiyorsanız, onun müziğine bakın!

Gemici konuşmasının devamında kitabından, 4-5 yıl önce yazdığı ve Kadavra filminden söz eden şu satırları okudu: “Batılı toplumların sosyal olarak müthiş bir çürüme içinde olduğu insanımızın dilinde yıllardır söylenir durur. Bu rivayet sonuna kadar doğrudur fakat bu çürüyüşün henüz net bir şekilde belli olmamasının nedeni; vs. gibi ülkelerin hala ekonomik olarak güçlü olmalarıdır. Toplumlarla ilgili en önemli ipuçlarını ne verir? Bence sanat eserleri. Yazılan kitaplardan, çevrilen filmlerden, çizilen resimlerden, yontulan heykellerden, dikilen binalardan, terennüm edilen şarkılardan yansır ipuçları.”

Ardından da şunları ekledi: “Şimdiye kadar her zaman söylemek istediklerim bu satırlarda zaten var.” Sonra da toplumları anlamak için sanat eserlerine bakmak gerektiğini anlattı. Ve ben de bu konuda, Konfüçyüs’ün sevdiğim bir sözünü paylaşmak isterim: “Bir insan toplumunun nasıl yönetildiğini anlamak istiyorsanız, onun müziğine bakın.”

Ve İslam Gemici’nin gözünden tiyatroya gelecek olursak şunları aktarabiliriz: Gemici, tiyatrodan pek haz etmiyor. Çünkü tiyatroda duygu olmadığını düşünüyor. Tiyatroyu abartılmış ve olayı-durumu vücudun kaba hareketleriyle anlatan bir dal olarak görüyor. Sinemayı tiyatroya şiddetle tercih ediyor. “Sinemada gözlerle rol yapılır” diyor.

İslam Gemici’nin değindiği bir diğer konu ise, onun tabiriyle, “Zihnimizi ve bilincimizi monitörlere emanet etmemiz”. Gerçekten de her yerde karşılaştığımız acı bir durum bu. Elimizden cep telefonları, ipadler düşmüyor. Gemici de bu duruma oldukça öfkeli olduğundan, artık sokakta başını kaldırıp insanlara bakmıyormuş bile. Ve hal böyleyken biz insanların düşünemez olduğumuzu, iletişimimizin kaybolduğunu belirtiyor.

İslam Gemici bu sözleriyle, hepimizin bildiği fakat uygulamaya geçmeye cesaret edemediği zavallı bir durumu, bir eleştirmen gözüyle bir kez daha masaya yatırmış oldu.

En başta da belirttiğim gibi, bazı durumlarda farkındalık kazanmak, “Evet, bu böyledir!” diyebilmek için, hayatımızda çoğu zaman eleştirmenlere ihtiyacımız var. Tıpkı İslam Gemici gibi…




GÖRÜŞ

İslam Gemici yazdı:


Daha insani bir hayat için nasıl bir şehir?









GÖRÜŞ

Teksas da Bağımsız Olmak İstiyor
İslam Gemici

İmparatorluk kaftanını sırtımızdan zorla çıkarıp da, misakı milli gömleğine sıkıştırıldığımız günden beri millet olarak tuhaf bir hazımsızlık sendromu yaşamaya başladık. Önceleri her türlü hadise karşısında büyük olgunluk gösteren, fevrî davranmaktan kaçınan, ihtiyatlı ve akıllıca hareket eden o şuurlu toplum gitti; yerine hemen öfkeyle ayağa kalkan, kendimizin bile şaşırdığı bir topluluk geldi. O yüzden geçen günlerde şu haberi okuduğumda pek şaşırmadım. Çünkü benzer protesto haberlerine önceki yıllarda da çok defa rastgeldik:

Tüm Emekli Özel Harekâtçılar Derneği üyeleri, "bir televizyon kanalında yayınlanan dizi filmde özel harekât polislerinin küçük düşürüldüğü" iddiası ile sözkonusu televizyon kanalının Ankara temsilciliği önüne siyah çelenk bıraktılar. Dernek Başkanı yaptığı açıklamada, "hayatın olağan akışı içerisinde böyle bir sahnenin yaşanamayacağını" belirtti. Başkan, dizinin yayından kaldırılması ve özür dilenmesi çağrısı da yaptı.

Dünyanın başka hangi ülkesinde bu çeşit "meslekî" protesto yapılır, ben şimdiye kadar duymadım, duyan varsa lütfen bildirsin de, hiç olmazsa biz de öğrenelim. Şimdi gelelim, bu mevzuyla alakalı ve hazım sıkıntısı çekilmeden yapılmış filmlerden birine: Bushwick.

"Yeni Amerikan Koalisyonu"nun emriyle Teksas, ABD'den ayrılıyor.

Teksas'ın yanındaki 11 güney eyaletiyle beraber, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrılmak istediğini pek çok Amerikan vatandaşı bilir. Bunun için 1861 ile 1865 arasında dört yıl süren bir iç savaş bile (Kuzey - Güney) yaşadılar. Bu kanlı savaşı anlatan pek çok roman yazıldı, film ve dizi filmler çekildi. İşte 2017 yapımı olan "Bushwick" filmi de bunlardan biri... Ancak "Bushwick"in bir farkı var. Film distopik yani karanlık ve kargaşanın hâkim olduğu bir gelecek zaman diliminde geçiyor. Filmde Teksaslı askerler gelerek New York şehrini işgal etmişler, önlerine gelen sivil insanları da öldürüyorlar. Yani ortada, Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesini hatırlatan görüntüler var.

Başrol karakterimiz eski asker Stupe, işgalci askerlerden birisini yakalayıp ağzını burnunu kırdıktan sonra birkaç sual soruyor. Aldığı cevap net: Teksas, "Yeni Amerikan Koalisyonu"nun emriyle ABD'den ayrılıyor. Biz de bunun için savaşıyoruz.

Evine gitmeye çalışan üniversite öğrencisi Lucy rolündeki Brittany Snow ile kendini insanlardan gizleyen eski asker Stupe'yi canlandıran Dave Bautista'nın başroldeki işbirliği, bir goril ile yavrusunun dev bir ormanda yolculuk etmesine benziyor. Dev gibi Stupe ile minnacık Lucy yanyana geldiklerinde tuhaf bir görüntü meydana getiriyorlar. Kan, gözyaşının döküldüğü ve kurşunların havada uçtuğu şehrin sokaklarında hemen ortaya çıkan siyah tenli (zenci ve hispanik) yağmacılar, Amerikan filmlerinin vazgeçilmez unsurlarından bir başkasıydı. Nedense bir kargaşa çıktığında yerden bitiveren yağmacılar genellikle beyaz değil de renkli derili insanlar olurlar.

Filmde ikiyüz yıldan fazladır büyük bir özlemle beklenen Teksas ve ABD’nin güney eyaletlerinin hürriyeti hususu, dolaylı olarak tenkit edilirken, güya şu an için dünyanın en güçlü ordusu denilen Amerikan Ordusu’ndan bir tane bile askerin ortada görünmeyişi tuhaf geliyor. Ancak hatırıma hemen 2001 senesinin 11 Eylül’ündeki “önceden planlanmış” İkiz Kule saldırıları hücum etti. Çünkü o “kahraman ve güçlü” ABD ordusu o gün de ortada yoktu. Hani şu her Holivud filminde “dünyayı kurtaran kahramanların olduğu” Amerikan askerî birliklerinin yerinde yeller esiyor.

Zaten çok yaygın bir ifade vardır “Amerikan tarihi ve medeniyeti, kendini Holivud’a borçludur” diye… Eğer dev Holivud film endüstrisi olmasaydı, bugün “dünyayı sadece Amerikalılar kurtarır” saçmalığına kim inanırdı? Fakat maalesef işte o tenkit ettiğimiz, bazen beğenip bazen de yerden yere vurduğumuz filmler sayesinde, günümüzde dünya nüfusunun yarıdan fazlası “bir felaket olursa, bizi ABD kurtarır” yalanına inanıyor.

Bushwick filminde acayip olan bir şey de şuydu: Hayatında silah kullanmamış olan üniversite öğrencisi 20 yaşındaki Lucy, tabancayı ilk defa eline alıp da birkaç el ateş ettikten sonra usta bir silahşör kesiliyor başımıza... Biraz önce dediğim gibi, filmlerde “her Amerikalı bir kahraman adayıdır” tezi beyinlere bu şekilde nakşedildi yıllar boyunca. Bu filmde de eski bir asker ile daha çocuk diyebileceğim bir kız, önce Bushwick semtini sonra da New York’u kurtaranların başını çektiler. Bu uğurda kan dökmekten ve canları pahasına mücadele etmekten bir dakika bile geri durmadılar.

Kamera açılarının seyircinin arzu ettiği biçimde olmaması ve izleyenin gözlerini yorması, yönetmenler Jonathan Milott ve Cary Murnion’un filme bir belgesel havası vermeye çalışması, Bushwick'in noksanlarından bazıları... Evet, yeni bir iç savaşın çıkmış olduğu tezinden hareketle yapılan Bushwick filmi çok fazla kimsenin dikkatini çekmemiş olabilir fakat seyredenlerin genel itibariyle beğendiğini söyleyeyim. Çünkü hikâye; kan, şiddet, aksiyon ve Amerikan usulü kahramanlığın boy gösterdiği karamsar bir atmosferde yaşanıyor.

Viggo Mortensen'in başrolünde oynadığı “The Road – Yol” filmi kadar karanlık bir ortam olmasa da, yine de atmosferi beğendim. Hikâye olarak ilgi çekici olsa da, senaryodan kaynaklanan bazı eksiklikler var. Bu yüzden filmin akıcılığı istenilen seviyeye bir türlü ulaşmıyor. Orta seviye filmlerin senaristlerinden biri olan Nick Damici ile Graham Reznick'in ortaklaşa yazdığı senaryonun finalinde net bir sonuç ortaya konulmaması da can sıkıcıydı. İnsan daha tatmin edici bir son bekliyor.




GÖRÜŞ

Çürümüş ABD'nin Jessica'sı
İslam Gemici

Öyle ki, insan filmi seyrederken "satın alınmayacak bir politikacı var mı acaba?" diye düşünmekten kendini alamıyor. Hani "Amerika Birleşik Devletleri'nde sistem çok farklı, herşey mükemmel şekilde çalışıyor" dedikleri şeyin tamamı, aslında bir kandırmaca.

Jessica Chastain adlı Amerikalı kadın oyuncuyu, başrolünde iyi bir performans gösterdiği "Miss Sloane - Bayan Sloane" filmiyle tanıdım. Filmi beğenmiştim ama sonrasında başrol oyuncusunu unutmuşum. Aradan fazla bir vakit geçmeden bu defa "Molly's Game - Molly'nin Oyunu" filmini seyredince, "ben bu kadını bir yerden hatırlıyorum" dedim ve kısa bir araştırmadan sonra ikisinin de aynı oyuncu (Jessica Chastain) olduğunu anladım. Merak ettim ve iddialı iki filmde gayet başarılı oyunculuk sergileyen Jessica'nın özgeçmişine sırf meraktan bir göz attım. İşte bu yazıyı da Jessica'nın hayat hikâyesi yüzünden yazıyorum. Belki de "ne idüğü belirsiz" bir çocuk olarak doğması ile ABD'nin kuruluşu ve yükselişi arasında zihnimde meydana gelen çağrışımlar, bana, Jessica ve ABD arasında bir paralellik kurdurdu.

Gayrımeşru bir çocuk olarak evlilik dışı doğan, üvey bir babanın kanatları altında, üvey kardeşlerle aynı evi paylaşan, liseyi bitiremese de, muhteris bir Amerikan genci olarak "başarıya aç" olarak büyüyen Jessica, büyük çabaları neticesinde, bir oyunculuk okulu olan Juillard'a kabul edilir ve 2003 senesinde de diploma alır.

Sonrasında film ve dizilerde aldığı rollerin altından başarıyla kalkan Jessica, önce "Miss Sloane" sonra da "Molly's Game - Molly'nin Oyunu" adlı yapımlarda üstün performans sergileyerek kendini sinema dünyasına kabul ettirdi.

Senaryosunu Jonathan Perera'nın yazıp, John Madden'in yönettiği 2016 yılı yapımı "Bayan Sloane" filminde Jessica Chastain, kazanmak için bütün fırsatları deneyen, hırslı ve çok başarılı bir lobici kadın rolünde... Jessica, yeni hazırlanan bir kanununun Amerikan Senatosu'ndan geçmesini önlemek üzere hareket eder ve yasayla ilgili bir kampanya başlatır. Fakat karşısında güçlü ve tehlikeli bir silah lobisi vardır. Bireysel silahlanmayı daha da arttırmayı hedefleyen bu lobicilik faaliyeti, kanunu onaylatmaya yakındır. Yasanın kabul görmemesi için muhalif lobi faaliyeti yürüten Bayan Sloane’un başından geçen mücadeleyi filmin son dakikasına kadar heyecanla izliyoruz. Enteresan olan şu ki; iyi bir hedefe yönelik hareket ederken, ahlakî olmayan taktiklerle yol alıyor ve bu yolda her şeyi mübah görüyor. Yani Jessica, her türlü ahlaksızlığın zirve yaptığı bir dünyanın has elemanlarından biridir.

Film, politika kulislerinde dönen pislikleri çok iyi sergiliyor. Öyle ki, insan filmi seyrederken "satın alınmayacak bir politikacı var mı acaba?" diye düşünmekten kendini alamıyor. Hani "Amerika Birleşik Devletleri'nde sistem çok farklı, herşey mükemmel şekilde çalışıyor" dedikleri şeyin tamamı, aslında bir kandırmacadan ibaret... Para ve dolayısıyla güç varsa, herşeyi ve herkesi satın alabiliyorsunuz.

2016 yılının en iyi filmlerinden olmasına rağmen Türkiye'deki sinemalarda hak ettiği ilgiye bir türlü ulaşamayan, hatta genel seyirci kitlesi tarafından da farkına varılmayan filmin en büyük handikabı, lobicilik faaliyetinin daha çok ABD'de popüler olmasından kaynaklanıyor. Filmin, lobicilik mesleğini anlama hususunda seyirciye çok büyük yardımı olsa da; anlaşılan, demokratik şekilde yönetilen ülkelerin halkları, bu adamların yani lobi şirketlerinin elinde bir oraya bir buraya yönlendirilen bilardo topları gibi...


Molly'nin Oyunu

Aaron Sorkin’in yazıp yönettiği film, bir biyografi kitabının sinemaya uyarlanmış hali… Uzaktan bakınca mutlu bir Amerikan ailesinin çocuğu olan Molly Bloom (Jessica Chastain) kayak sporcusudur ve küçük yaştan itibaren babasının kontrolü altında çalışarak ABD adına müsabakalarda yarışmaktadır. Psikoloji profesörü Larry Bloom (Kevin Costner) çocuklarının her ihtiyacıyla ilgilenen, mükemmel bir baba gibi görünürken, anne ve iki erkek kardeş de bu mutlu aile tablosunu tamamlayan diğer unsurlardır.

12 yaşındayken Molly kayak yarışları sırasında kaza yapar ve sakatlanır, tedavi edilir, spora yeniden döner. Yirmi yaşına geldiğinde olimpiyatlar esnasında bir daha sakatlanınca, kayak yapmayı bırakır, üniversitede hukuk fakültesini okumayı erteler ve ailesinden uzaklaşıp Los Angeles'a gelir. Film de bundan sonra başlar. Bir gece kulübünde garson olarak çalışmaya başlayan Molly, gün gelir "borç batağında ve meteliksiz olan fakat parasız olmadığını kanıtlamaya çalışan" bir adamla tanışır. Adam otel odalarında yasadışı kumar oynatan biridir. Böylece Molly kumar âlemiyle tanışır. Bir süre sonra adamdan ayrılıp, onun müşterilerini de kendi tarafına çeken Molly yasadışı kumar işinde ustalaşır. Artık paraya para demiyordur ama öte taraftan da gece hayatının bedeli olarak alkol ve uyuşturucuya müptela olur.

Aradan yıllar geçince Molly, çivisi çıkmış bu dejenere dünyanın dejenere Amerika'sının "poker kraliçesi" olur. Yine film ve romanlardan öğrendiğimize göre, ABD denilen "Dünya Cenneti"ndeki en büyük suç "vergisiz para kazanmak"tır. Molly'nin vergisiz olarak çılgın gibi para kazanması, devletin istihbarat teşkilatlarının gözünden kaçmaz.

Bir sabah güneş doğarken kapısı FBI denilen Federal İstihbarat Bürosu tarafından çalınır, daha doğrusu, kapı-baca demeden FBI ajanları eve dalar ve Molly'yi gözaltına alırlar. Sonrasında eski bir savcı olan avukat Charlie Jaffey (İdris Elba) devreye girer ve Molly'yi müdafaa etmeye başlar. Sonunda şapkadan tavşan çıkar ama nasıl olduğunu söylemeyeyim merak eden olursa, filmi seyretsin.

Söylemek istediğim başka birşey: Dünyadaki diğer milletlerin orada dev gibi bir kıta olduğunu bilmelerine rağmen bir faaliyette bulunmamalarını fırsat bilen Avrupalılar, Kolomb sayesinde oraya ayak basıp, Amerika ismini verdikten sonra yerli insanlara yüzyıllar boyunca katliamlar yaptılar. En güney ucundan en kuzeye kadar Avrupalı beyazların caniliğinden nasibini almamış olanlar, sadece Amazon ormanlarının derinlikleri yaşayan gariban kabilelerdi. Bu soykırımları yapanlar, Avrupa kıtasından gönderilen hapishane kaçkını katiller, caniler, hırsızlardı. Acımasızlığın zirve yaptığı bu insan kılıklı "yaratıklar" karşılarına kim çıktıysa ezdiler, yaktılar, parçaladılar, çiğnediler ve sonuçta ortaya "kan ve kemik üzerine kurulmuş bir haydut devlet olan" ABD çıktı. Kendi aralarında bile anlaşamayıp Kuzey - Güney veya Mavi - Gri (üniformaların renginden dolayı) savaşı yaptılar. Kendi seçtikleri başkanı (Abraham Lincoln) öldürdüler. İnsafsızlık mefhumu, Amerikalıların şahsında doruğa ulaştı. Cengiz Han, Sırplar, Çar Deli Petro, Almanlar hatta İsrail bile onlar kadar cani olamadılar. İspanyollar ve Portekizliler Orta ve Güney Amerika'yı talan edip Kızılderilileri katlederken; İngilizlerin önderliğinde diğer Avrupalılar da Kuzey Amerika halklarının üzerinden silindir gibi geçtiler. Verilen sözler tutulmadı, bütün hazineler yağma edildi, insanlar ya köle yapıldı veya rezervasyon denilen açık hava hapishanelerine tıkıldı. Kısacası Avrupa'nın kralları ve hükümdarları, ülkelerinde ne kadar ipten - kazıktan kaçma azılı haydut varsa gemilere doldurup "Yeni Kıta"lara (Amerika ve Avustralya) yolladılar.

Bu idam sehpası kaçkınlarının yerli halklara (Kızılderililer, Mayalar, İnkalar, Aztekler, Eskimolar ve Aborijinler) neler yaptıklarını kovboy veya benzeri filmlerden yahut romanlardan yüzlerce defa öğrendik. Bu katiller, caniler, hırsızlar; yerli halktan insanları öldürürken kendi aralarında da sonu gelmez mücadeleler yapıyorlardı. Tek dertleri vardı: Para - altın, dolayısıyla da güç yani iktidar...

Uzatmayayım, yaklaşık beş asırdır bitmeyen bu ihtiras mücadeleleri sonucunda artık öyle bir noktaya gelindi ki, 1900'lerin ortalarında "rüya ülke" diye propagandası yapılan ABD şimdi hızla tükenerek çöküşe gidiyor. Biraz önce rastgeldiğim bir haberde, Amerikan gençliği arasındaki uyuşturucu kullanımının 2001-2016 yılları arasında yüzde 292 oranında arttığı yazılıydı. Jessica Chastain'in şahsında, ABD'nin doğuşu, yükselişi ve geldiği çöküş macerasını görüyorum. Aralarında pek çok paralellik var: Jessica da gayrimeşru doğmuş, ABD de gayrimeşru... İkisi de tahsilini tamamlayamadan diploma almış. İkisi de melez... İkisi de açgözlü ve muhteris... İkisi de başarı için her türlü hileyi, düzenbazlığı yapmaya hazır...

Zaten Jessica'nın oynadığı bu iki filmden özellikle bahsettim. Her iki filmde de ABD'nin içinde bulunduğu bataklık pek güzel gösteriliyor. İnsanî anlamda müspet birşey yok. İçki, fuhuş, uyuşturucu, yalan, kandırmaca, hukukî madrabazlıklar, devletin vatandaşının sırtından kamçısını eksik etmemesi, polis devletinde yaşamanın getirdiği her türlü olumsuzluğun normal kabul edilmesi vs. Çökmekte olan bir emperyalist imparatorluğu kurtaracak ne olabilir, sorusuna cevap vermek isterim ama Amerikalıların aşırı kibri her çeşit kurtuluş reçetesini reddetmeye hazır olduğundan birşey dememe gerek yok.

Al Pacino ile Keanu Reeves'in başrolünde oynadıkları "Şeytanın Avukatı" filminin en son sahnesinde iblis rolündeki Al Pacino kameraya bakarak şunu söyler: "En sevdiğim günah, kibirdir." Ünlü yazar Ambrose Bierce'in de Newyork için "Şeytanın Başkenti" diye bir benzetmesi vardır. Gurur, kibir, ihtiras, sarhoşluk, paraya tapınma ve Şeytan'ın bir arada olduğu ABD'nin sonunun yakın olduğunu hissediyorum, tıpkı SSCB'nin başına gelenler gibi...






www.biyografi.net (Binlerce Biyografi)